Chile
W latach 90tych wina z Chile mogły kojarzyć się z tanią masową produkcją, jednak, wbrew obiegowej opinii, Chile to obecnie jeden z najnowocześniejszych krajów winiarskich świata, który może poszczycić się wysoką relacją jakości do ceny. Potwierdza to badanie przeprowadzone przez Magazyn Wine Spectator, które udowodniło, że średnia cena Caberneta ocenianego na więcej niż 85 punktów wynosi 27$ dla win chilijskich i, dla porównania, 77$ dla win kalifornijskich. Chile to przecież nie tylko zapierające dech w piersiach krajobrazy, ale także bogactwo doskonałych terroir, łączących dzięki rekordowo długiej linii brzegowej, wpływy gór i Oceanu Spokojnego. Nasze wina pochodzą z Colchagua Valley, słynącej głównie z pełnych win czerwonych. Nie wszyscy wiedzą jednak, że region ten posiada lokalne microterroir idealne dla zimnolubnych Pinotów i Sauvignon Blanc.
Niezwykłe uwarunkowania geograficzne w połączeniu z otwartością na nowoczesne technologie i wiedzę z innych krajów winiarskich pozwoliły Chile na przeprowadzenie spektakularnej rewolucji w produkcji wina. W ciągu trzech dekad kraj ten, z producenta tanich win stołowych, konsekwentnie przesuwa się ku czołówce mogącej się pochwalić winami najwyższej jakości.
Historia wina w Chile
Chile było znaczącym eksporterem wina nieprzerwanie od XVIII wieku, ale pierwsze krzewy winorośli posadzili tutaj Hiszpanie już w 1550 roku. W połowie XX wieku branża zmierzyła się z kryzysem związanym z nadprodukcją, masowo wyrywano krzewy, na szczęście sytuacja odwróciła się już ćwierć wieku później. Dzięki sprzyjającym warunkom uprawy, niskim kosztom produkcji i elastyczności producentów wina chilijskie tryumfalnie wróciły na międzynarodowy rynek.
Do unikatowych cech tutejszego wina należy fakt, że Chile jest jedną z kilku dosłownie enklaw na naszej planecie, których nie dotknęła zaraza filoksery. Oznacza to, że tutejsze krzewy winorośli to franc de pied, krzewy nieszczepione, a więc rosnące na oryginalnych korzeniach, nie na podkładkach odmian amerykańskich. Prawdopodobnie kraj zawdzięcza to przede wszystkim izolacji geograficznej, ale pewien wpływ mogą mieć również takie czynniki jak znacząca zawartość miedzi w glebie, praktyka zalewania winnic celem irygacji czy czujność i restrykcyjne podejście władz do importu wszelkiej materii roślinnej. Czy wpływa to znacząco na smak wina? Trudno ocenić to w sposób naukowy, ponieważ naprawdę niewiele jest miejsc, gdzie na jednym terroir uprawia się te same szczepy, w tym samym wieku, na podkładkach i nieszczepione. Jednak dzięki rosnącemu zainteresowaniu winoroślą nieszczepioną wśród winiarzy z Doliny Loary i organizowanym przez nich degustacjom możemy potwierdzić, że w ocenie specjalistów wina franc de pied wypadają zdecydowanie korzystniej w sprawdzianie organoleptycznym.
Geografia i klimat Chile
Wąski pas lądu rozciągający się na przestrzeni 4300 km na osi północ-południe, ograniczony od zachodu przez Pacyfik, a od wschodu przez Andy to dom chilijskich winorośli. Na północy kończy się on pustynią, na południu – lodowcem. Tradycyjnie większość produkcji skupia się w Dolinie Centralnej (Central Valley), sporego regionu rozciągającego się wokół stolicy, Santiago, najdalsze winnice sięgają Limari i Elqui na północy i Bio Bio na południu. W ostatnich latach uprawy coraz odważniej przesuwane są z łatwych do uprawy, żyznych ziem na równinach leżących pomiędzy oceanem a górami, na wybrzeża (skąd pochodzi fantastyczna linia dostępnych u nas win Cool Coast) i coraz wyższe stoki Andów (polecamy wino Altura z winnicy Casa Silva, pochodzące z właśnie z takiego nasadzenia), gdzie jakość wina korzysta na zmaganiach krzewów winorośli z ekstremalnymi warunkami. Większość gleb w Dolinie Centralnej to lekkie, dość bogate mieszanki utworów piaszczystych, gliniastych i wapiennych, natomiast u stóp Andów stają się one uboższe i bogatsze w granity.
Klimat jest tu niemal idealny do uprawy winorośli – ciepły, o śródziemnomorskim charakterze, ogromnej ilości dni słonecznych i skromnych opadach, równoważony przez chłodny wpływ prądu Humboldta i zimne powietrze spływające wieczorami z gór. Jedynym problemem jest susza letnia, w czasie której część Doliny Centralnej staje się latem półpustynią. Rozwiązuje go powszechnie stosowany w tym regionie system nawadniania.
Kontrast pomiędzy upalnymi dniami i chłodem nocy jest kluczem do zrozumienia charakterystyki tutejszych win – krągłych, miękkich, owocowych, rzadko zbyt ciężkich i przytłaczających. Dominują wina czerwone, które stanowią niemal 75 % upraw. I chociaż znamy wina chilijskie przede wszystkim ze szczepów międzynarodowych, takich jak Cabernet, Carmenere czy Chardonnnay, to ciekawostką jest, że będące pozostałością po czasach kolonialnych odmiany Pais i Muscat Aleksandryjski, niemal u nas nieznane, stanowią tam znaczną część nasadzeń i cieszą się ogromną popularnością na rynku wewnętrznym.
Regiony winiarskie w Chile
Główne cztery regiony winiarskie w Chile to, idąc z północy na południe: Coquimbo, Aconcagua, Central Valley i Southern Region. W każdym z nich można wyróżnić kilka podregionów, które zwykle pokrywają się z dolinami rozciągniętymi od wschodu na zachód. I tak w Coquimbo znajduje się Elqui (przeważa tu uprawa przeznaczona na Pisco, sławną lokalną brandy) i Limari, w Aconcagua leżą doliny Casablanca i San Antonio, znane z doskonałych win białych, w Dolinie Centralnej najważniejsze doliny to Maipo i Colchagua, skąd pochodzą najwybitniejsze chilijskie wina, w tym sławna Almaviva, owoc współpracy bordoskiej grupy Baron Philippe Rotschild z kultową, starą winnicą Concha y Toro. Wreszcie, w Regionie Południowym, leży Itata i Bio Bio, gdzie tradycyjnie uprawia się odmiany przeznaczone na rynek lokalny, jak Pais, jednak w ostatnich latach pojawia się tu coraz więcej obiecujących win białych, odsłaniających niewykorzystany potencjał tego chłodnego, ale bardzo sonecznego obszaru.
W Wine Express importujemy głównie wina z Doliny Colchagua, które pochodzą z winnicy Casa Silva, prowadzonej od kilku pokoleń przez rodzinę zapalonych winiarzy. Mamy tu zarówno wina z wybrzeży oceanu, jak i przystępne cenowo klasyki uprawiane na żyznych glebach Doliny oraz wybitne czerwienie z wyższych partii Andów.